Trung Thu

Trung Thu rồi kìa.

Thế mà mình đi dọc những con phố dài vẫn không thấy được cái không khí của đêm hội trẻ thơ. Những hàng quán lồng đèn treo đủ các thể loại nào nhựa, nào giấy, mà mình vẫn không tìm được cái nào ưng ý. Có lẽ mình đang tìm một chiếc có hình dáng của những kỷ niệm thơ ấu đã trôi qua từ lâu lắm...

Thế mà mình đang quấn chăn nằm nghe mưa rả rích mà thương nhớ những đêm rằm tháng tám xưa. Lũ trẻ con quanh nhà mình rục rịch từ chiều chờ đêm xuống để rước đèn, và những ngón tay xinh đan vào nhau cầu trời đừng mưa nữa, hẳn đang thất vọng tràn trề...

Từng này tuổi rồi mà mình vẫn cứ háo hức mỗi mùa trăng. Đó là mùa ký ức tuổi thơ trở về sinh động và ngọt ngào nhất.

Hồi xửa làm gì có lồng đèn điện vô duyên toàn nhạc Tây Du Ký và mấy bài nhạc tàu xí xa xí xồ như bây giờ. Thế nên giai đoạn rộn ràng và nhộn nhịp hơn cả là lúc đám nhóc rủ nhau đi chặt tre về tự vót làm đèn. Mình thì rất khéo tay nên năm nào cũng làm đúng một kiểu đèn ông sao, tràn đầy tinh thần yêu nước. Nhưng tụi trong xóm hay bảo nhau là  mình chỉ biết mỗi kiểu đấy làm mình tức khí lắm . Cứ chép miệng nhìn lũ bạn sáng tác đủ thứ hình dáng đèn ra vẻ không thèm chấp, dù bụng thèm gần chết.

Trong xóm có một anh nọ rất giỏi làm đèn kéo quân. Mình luôn mê mẩn ngồi ngắm đoàn người di chuyển hoặc múa may khi đèn quay chầm chậm, như lạc vào một thế giới thần kỳ tuyệt diệu. Muốn được xem thế mình phải tò tò theo nịnh nọt lẫn cúng một mớ nến sáp cho hắn ta. Nhưng mình ít khi tiếc, phần vì được ngắm đèn, phần vì nến đó mình chôm của ông anh.

Thường đám con gái mới làm lồng đèn. Bọn con trai chỉ chơi đuốc. Chúng chuẩn bị những khúc tre dài và chia nhau từng tí dầu để tạo thành một đội quân đuốc hùng hậu trong đêm rằm. Lung linh và đáng yêu làm sao khi lũ trẻ nối đuôi nhau rước đèn khắp xóm. Tiếng cười đùa xen kẽ những tiếng thét thất thanh khi có thằng quỷ sứ nào đó dí đuốc vào thiêu rụi lồng đèn của con nhỏ ngày thường hay đi gây sự. Mình luôn phải méo mặt đứng ôm cái khung đèn cháy nham nhở nhìn theo đám đông tiếp tục đi mà bụng trách dạ sao gây lắm ân oán làm gì để giờ bị mấy thằng khỉ đột xấu bụng trả đũa. Chúng chính xác là khỉ đột vì sau đó thường nhảy cẫng lên cười hô hố và tung tăng chạy đi bỏ mặc mình đứng dở khóc dở cười...

Thôi không sao, mình sẽ về phá cỗ.

Cỗ của con nít xóm nghèo hoành tráng lắm. Thỉnh thoảng bây giờ mình vẫn bắt gặp hình ảnh mâm cỗ như thế mỗi dịp người ta cúng cô hồn. Thôi thì đủ loại tả pí lù bánh kẹo và trái cây, nhiều nhất là thèo lèo, bánh bột linh và mía, cóc, ổi. Nhưng vì trung thu nên ở giữa sẽ có bánh nướng, bánh dẻo hoặc bánh hình con heo trông rất đã mắt. Hồi ấy mình chỉ ước một lần ăn trọn vẹn một cái bánh trung thu cho thỏa cơn thèm, vì sang lắm cũng chỉ được ăn một góc tư bánh toàn bột là bột. Giờ thì chưa khi nào ăn hết một góc tư bánh toàn nhân vi cá, thập cẩm...

Trong lúc phá cỗ thì luôn có chương trình văn nghệ. Bọn trẻ luôn vỗ tay ủng hộ mình nhiệt tình vì mình mải hát thì sẽ bớt một miệng ăn. Nhưng mình vốn có tinh thần hi sinh vì nghệ thuật từ bé nên cứ thế tự biên tự diễn, vừa làm MC, vừa làm ca sĩ. Trong xóm mình được xem là ngôi sao vì quy mô hoạt động khá rộng. Kèo nào mình cũng đu theo, không chừa đám ma hoặc đám cưới.

Nhưng ở trường thì mình có vẻ không nổi tiếng lắm. Bằng chứng là năm nào cũng có văn nghệ mừng trung thu, để chị Hằng chú Cuội về giao lưu với tụi nhỏ. Mình chưa bao giờ được lên hát vì thường sẽ rớt ngay vòng đầu của phần duyệt chương trình. Mình luôn tự hỏi tại sao tài năng của mình không được nhìn nhận, cho đến mãi khi lớn lên nhìn lại hình mới phát giác là do nhan sắc của mình thuộc thể loại không ăn sân khấu, đen thui đen thít, bẩn bẩn và xấu xấu thế nào, quần áo luôn xộc xệch và đầu tóc cứ rối bù vì chả bao giờ mình chịu đứng yên một chỗ.

À, nhưng mình đã có một vở kịch để đời. Sau một hồi lâu lựa chọn cho vai vợ chú Cuội, cô đã mời mình, mình vui đến không để ý là không có đứa nào chịu nhận vai đó, trừ mình. Tiếng là vợ của vai chính nhưng mình diễn chỉ có hai cảnh. Cảnh 1 là mình đang đi làm đồng, tự nhiên lăn đùng ra chết, Cuội phải thay bộ lòng con chó vào bụng mình thì mình mới sống lại. Tức là, mình bước ra sân khấu, đứng ngơ ngơ, rồi nằm vật ra, đợi Cuội làm vài động tác trên bụng, rồi ngồi dậy cười hì hì xong đứng dậy bước vào trong cánh gà. Cảnh 2, vì mang trong người bộ lòng chó nên vợ Cuội rất đãng trí, tè vào gốc đa trước nhà, nên nó trốc rễ bay lên trời. Tức là, mình bước ra sân khấu, tuột quần ngồi sát cái hình cây đa. Rồi nhảy cẫng lên lúc người ta kéo cái hình ấy lên trần nhà, rồi cứ nhảy cẫng như thế chạy vào cánh gà. Hết phim. Vai diễn không một lời thoại nhưng cũng đủ để mình có biệt danh là vợ chú Cuội đến mãi một thời gian khá dài sau này. Lâu lâu họp lớp chúng bạn vẫn ước mình có thể diễn lại hai cảnh đấy cho chúng vỡ bụng một lần, nhưng mình dịu dàng từ chối. Mình chả thấy phiền lòng tẹo nào. Đã bảo là mình rất có tinh thần hi sinh vì nghệ thuật từ bé mà lị.

Cũng có khi mình và mấy thằng con trai lập phi đội múa lân đi vòng vòng xóm kiếm chút đỉnh ăn chè. Thường chỉ có cái đầu lân là đúng kiểu, còn lại là tự chế bằng mền hoặc khăn bàn màu đỏ đỏ. Mình là con gái nên được làm ông địa, nhảy tưng tưng quanh cái đầu lân rồi phe phẩy cái quạt rất đúng điệu. Đôi khi nhảy hăng quá rớt cái bụng bầu giả ra thì mọi người cười rần rần quê lắm. Nhưng người lớn có khi rất ác. Kêu phi đội vào múa, treo phong bì cao chót vót, làm con lân phải bế nhau lên mới lấy được, mà hồi mở ra có tí xíu tiền... Có khi người lớn còn cười kiểu, bị lừa rồi nhá, làm mình rất bực, nhảy hết hăng. Sau này có dịp mời các phi đội lân múa dịp tết cho vui nhà, mình biết ý bỏ phong bì xông xênh, nên ông địa cười rất tươi, như cái mặt nạ toe toét của ổng. 

Những mùa trăng cứ thế qua đi mà những rộn ràng vẫn theo mình mãi đến tận bây giờ.

Lớn rồi, mình thích đi trao quà cho trẻ em nghèo mỗi dịp trung thu cùng bạn bè, để thấy lại nguyên vẹn những ánh mắt hân hoan và thèm thuồng như của mình, ngày nhỏ. Mình chỉ mang theo bánh heo và lồng đèn giấy, để nhìn tụi nhỏ thắp nến sáng lung linh, và thắp luôn tuổi thơ của tụi mình. Mình cũng để dành đồ ăn cho đứa nào có tinh thần “hi sinh vì nghệ thuật”, vì nó xứng đáng được nhiều hơn những tràng pháo tay...

Ôi, trung thu!